Agregat prądotwórczy dla gminy, szpitala i szkoły — dobór mocy, SZR i przepisy (2026)

Kiedy zasilanie awaryjne jest obowiązkowe

Warunki techniczne z 2002 r. przestały obowiązywać 20 września 2026 r. Według przepisów przejściowych przez 18 miesięcy można projektować według dotychczasowych zasad, a nowe warunki techniczne nie zostały jeszcze wydane (stan na 18.10.2026). Która wersja przepisów dotyczy Twojej inwestycji, potwierdza projektant instalacji elektrycznej.

Dla urzędów gmin, szkół, przedszkoli, stacji uzdatniania wody i przepompowni nie znaleźliśmy przepisu, który wprost nakazywałby agregat — chyba że budynek spełnia warunek z § 181 ust. 1. Agregat kupuje się, bo bez prądu staje kotłownia, łączność, serwerownia, pompy i chłodnie — a w gminie także centrum zarządzania kryzysowego.

Jak dobrać moc agregatu — krok po kroku

1. Spisz odbiory, które muszą działać — nie cały budynek: serwerownia i łączność, oświetlenie awaryjne, kotłownia (pompy obiegowe, sterowniki), kuchnia, chłodnie, windy, pompy ścieków i wody.

2. Ustal moc szczytową tych odbiorów w kW — z pomiaru analizatorem sieci albo z danych projektowych. Moc umowna z faktury za prąd to górna granica dla całego obiektu, nie dla wybranych obwodów.

3. Przelicz kW na kVA — karty Pramac podają moc przy cos φ 0,8, więc kVA = kW ÷ 0,8.

4. Sprawdź rozruch silników — pompa, sprężarka czy winda uruchamiane bezpośrednio pobierają przy starcie kilkukrotnie wyższy prąd niż znamionowy. Softstart albo falownik zmniejsza ten skok; największy silnik najlepiej załączać jako ostatni.

5. Sprawdź średnie obciążenie — według ISO 8528-1 średnia moc w ciągu doby nie powinna przekraczać 70% mocy znamionowej agregatu (dotyczy zarówno mocy awaryjnej ESP, jak i ciągłej PRP).

6. Porównuj z mocą PRP — przy kilkudniowej awarii agregat pracuje bez przerwy, a moc PRP jest przewidziana na nieograniczoną liczbę godzin w roku.

Przykłady liczbowe służą pokazaniu metody — dobór dla konkretnego obiektu robimy na podstawie listy odbiorów i projektu instalacji. 30% mocy szczytowej to minimum z rozporządzenia; zakres odbiorów zasilanych z agregatu określa projekt.

Agregaty stacjonarne Pramac — tabela

Dane z kart produktów w naszym sklepie (18.10.2026). Wszystkie modele: 400/230 V, 50 Hz, cos φ 0,8, silnik diesla 1500 obr/min, obudowa wyciszona. Moce wg ISO 8528-1: PRP — praca ciągła ze zmiennym obciążeniem, ESP — moc awaryjna, LTP — moc maksymalna przy ograniczonym czasie pracy. „—” — karta nie podaje wartości. Ceny agregatów trójfazowych podajemy w ofercie, bo zależą od konfiguracji (zbiornik, SZR, transport, uruchomienie). Więcej modeli: agregaty stacjonarne.

Moc ESP, LTP i PRP — którą czytać

Moc ESP jest wyższa od PRP o ok. 10% (np. GDW90P: 89,0 i 80,8 kVA). Jeśli zamawiający pisze w OPZ samo „agregat 100 kVA”, warto dopytać, czy chodzi o moc awaryjną, czy ciągłą — to różnica jednej wielkości agregatu.

SZR, panel ACP i UPS — co jest w zestawie

• Panel ACP z funkcją AMF — w agregatach serii GDW i GSW w standardzie: stale monitoruje sieć, po zaniku napięcia uruchamia agregat, po powrocie sieci go wygasza. GDW40Y ma prostszy panel automatyczny ASP, a GBW10P i GBW22P występują z panelem ręcznym MCP albo automatycznym ACP.
• Szafa SZR (ATS) — samo przełączenie zasilania budynku z sieci na agregat i z powrotem. Nie wchodzi w cenę agregatu; ok. 4 000–5 000 zł netto, zależnie od mocy i rozdzielnicy.
• UPS — agregat przejmuje zasilanie po kilkunastu sekundach. Serwery, łączność i aparatura, które nie mogą zgasnąć nawet na chwilę, potrzebują UPS; w szpitalu wymaga go § 42.
• Klasa wykonania — np. GDW90I ma klasę G2 wg ISO 8528-5, a wyższe klasy Pramac dostarcza na żądanie. Przy dużym udziale elektroniki, zasilaczy UPS i falowników w specyfikacjach częściej pojawia się klasa G3.
• Podgrzewacz bloku silnika PHS — utrzymuje ciepłą ciecz chłodzącą, żeby agregat zimą ruszył od razu (w wyposażeniu m.in. GDW90I i GSW80D).

Ile godzin pracy na zbiorniku

Czas pracy = pojemność zbiornika ÷ zużycie paliwa. Przykład: GSW220D ma zbiornik 360 l i spala 36,67 l/h przy 75% PRP, więc pracuje ok. 9,8 h. Standardowe zbiorniki w ramie wystarczają na 7–25 h, zależnie od modelu i obciążenia.

Na dłuższe awarie zamawia się większy zbiornik. Dla GDW90I karta podaje opcje stalowe: 300 l — 21 h, 700 l — 49 h pracy przy 75% PRP.

Czy agregat stacjonarny musi mieć Stage V

Nie. Rozporządzenie (UE) 2016/1628 wyłącza z obowiązku Stage V maszyny stacjonarne, czyli trwale zamontowane w jednym miejscu pierwszego użytkowania i nieprzeznaczone do przemieszczania po drogach. Większość agregatów w tabeli to wersje standardowe albo Stage II i IIIA — do zabudowy na fundamencie, w kontenerze lub pomieszczeniu technicznym.

Jeśli agregat ma jeździć na przyczepie między obiektami gminy, musi mieć Stage V — wtedy wybiera się serię Pramac GPW Stage V. Szczegóły prawne i dobór przyczepy: agregat na przyczepie i Stage V.

Gwarancja, hałas i ustawienie

• Gwarancja — agregaty serii GDW i GBW mają w kartach 60 miesięcy gwarancji pod warunkiem corocznych przeglądów.
• Hałas — obudowy wyciszone dają 60–69 dB(A) w odległości 7 m; największy GDW660V — 75 dB(A).
• Masa i rozładunek — od 460 kg (GBW10P) do ponad 5 t (GDW660V). GDW90I ma w dachu punkt do podnoszenia dźwigiem za jeden centralny punkt.
• Prąd znamionowy — od niego zależy wyłącznik, przekrój kabla do rozdzielnicy i wielkość szafy SZR.

Najczęstsze pytania

Jaki agregat do szpitala?

Stacjonarny, z funkcją autostartu, pokrywający co najmniej 30% potrzeb mocy szczytowej, razem z UPS — tak stanowi § 42 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 26 marca 2019 r. Przy mocy szczytowej 300 kW minimum to 90 kW, czyli ok. 112,5 kVA, np. Pramac GDW135I.

Jak dobrać moc agregatu do budynku?

Zsumuj moc odbiorów, które muszą działać, przelicz kW na kVA (÷ 0,8), dodaj zapas na rozruch silników i sprawdź, czy średnie obciążenie nie przekracza 70% mocy agregatu.

Czy agregat stacjonarny musi mieć normę Stage V?

Nie, jeśli jest trwale zamontowany w jednym miejscu. Stage V jest wymagany, gdy agregat ma być przewożony, np. na przyczepie.

Co to jest SZR i czy jest w cenie agregatu?

SZR (samoczynne załączanie rezerwy, ATS) przełącza zasilanie budynku z sieci na agregat i z powrotem. Nie wchodzi w cenę agregatu — kosztuje ok. 4 000–5 000 zł netto, zależnie od mocy i rozdzielnicy.

Jak szybko agregat przejmuje zasilanie?

Po kilkunastu sekundach od zaniku napięcia. Odbiory, które nie mogą mieć przerwy, zasila się przez UPS.

Ile godzin pracuje agregat bez tankowania?

Na standardowym zbiorniku 7–25 h przy 75% obciążenia, zależnie od modelu. Z dodatkowym zbiornikiem 700 l GDW90I pracuje ok. 49 h.

Czym się różni moc ESP od PRP?

ESP to moc awaryjna — do 200 h pracy w roku. PRP to moc ciągła — bez limitu godzin. W obu przypadkach średnie obciążenie w ciągu doby nie powinno przekraczać 70%.

Czy gmina może kupić agregat z Programu Ochrony Ludności?

Katalog przykładowych zakupów (Dolnośląski Urząd Wojewódzki) wymienia agregaty prądotwórcze mobilne 10–250 kVA i agregaty na przyczepach. O agregat stacjonarny do konkretnego budynku zapytaj urząd wojewódzki prowadzący nabór. Szczegóły: sprzęt z dotacji.

Zobacz też: agregat na przyczepie i Stage V · agregaty Pramac i Fogo — która seria do czego · Program Ochrony Ludności — sprzęt z dotacji · agregaty stacjonarne

Źródła: karty produktów Pramac w sklepie pro-masz.pl; rozporządzenie Ministra Zdrowia z 26 marca 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 595), § 42; rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, § 181 i § 183; rozporządzenie (UE) 2016/1628; ISO 8528-1 i ISO 8528-5. Stan na 18.10.2026. Przy rozbieżnościach decyduje karta producenta.