Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej 2025–2026 — jaki sprzęt można kupić z dotacji

Od 2025 roku gminy, powiaty i województwa mają do dyspozycji największy w historii program finansowania sprzętu ochrony ludności. Mowa o „Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026" — 33,9 mld zł, z czego blisko 5 mld zł w 2025 r. i prawie 4,94 mld zł w 2026 r. trafia bezpośrednio do samorządów, przy dofinansowaniu sięgającym 100%. Poniżej: skąd biorą się te pieniądze, kto może z nich skorzystać i — co najważniejsze dla osoby, która pisze wniosek — jaki sprzęt wymieniają dokumenty programu.

Podstawa prawna — co dokładnie się zmieniło

Fundamentem jest ustawa z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. 2024 poz. 1907), która weszła w życie 1 stycznia 2025 r. Zastąpiła rozproszone dotąd przepisy i po raz pierwszy od lat na nowo zdefiniowała obowiązki samorządów w zakresie obrony cywilnej.

Ustawa była już dwukrotnie nowelizowana: nowelizacją opublikowaną w Dz. U. 2025 poz. 1705 oraz ustawą z 17 kwietnia 2026 r. (Dz. U. 2026 poz. 646, ogłoszona 14 maja 2026 r., weszła w życie 28 maja 2026 r.). Jeżeli przygotowujesz dokumentację, sprawdź tekst jednolity — przepisy w tym obszarze zmieniają się szybko.

Narzędziem finansowym jest „Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026", przyjęty uchwałą nr 72 Rady Ministrów z 27 maja 2025 r. (M.P. 2025 poz. 541), obowiązujący od 5 czerwca 2025 r. Program był nowelizowany (M.P. 2025 poz. 1143) i po tej zmianie MSWiA podaje wartość 34 mld zł.

Ile pieniędzy i dla kogo

Obowiązuje reguła podziału: minimum 90% środków trafia do jednostek samorządu terytorialnego, około 10% pozostaje w dyspozycji wojewody. Przykładowe kwoty wojewódzkie: śląskie 564,7 mln zł, mazowieckie 482,6 mln zł, lubuskie 126,9 mln zł.

Kto może być beneficjentem: jednostki samorządu terytorialnego, wojewodowie, Państwowa Straż Pożarna i jednostki ochrony przeciwpożarowej (w tym OSP w krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym), Państwowe Ratownictwo Medyczne oraz organizacje pozarządowe realizujące zadania z zakresu ochrony ludności.

Warto też wiedzieć, że w przygotowaniu jest kolejna, znacznie większa edycja: program na lata 2027–2031 o wartości ponad 105 mld zł. Na czerwiec 2026 r. był to jednak wciąż projekt — nie należy planować zakupów w oparciu o kwoty z dokumentu, który nie został przyjęty.

Jaki sprzęt wymieniają dokumenty programu

To jest część, o którą pytają najczęściej. Poniżej cytujemy dosłownie, bo w dokumentacji wniosku liczy się brzmienie, a nie parafraza.

Tekst Programu (M.P. 2025 poz. 541)

W Obszarze 2 wymieniono m.in.: „…nagrzewnice… agregaty prądotwórcze, mobilne stacje uzdatniania wody… pompy do wody zanieczyszczonej, pompy do wody czystej". W Obszarze 3 mowa jest o „agregatach prądotwórczych dużej mocy".

„Katalog przykładowych zakupów w ramach OLiOC" (Dolnośląski Urząd Wojewódzki)

Ten dokument jest znacznie bardziej szczegółowy i to on w praktyce najczęściej służy jako ściągawka przy budowaniu listy zakupowej. Wymienia dosłownie m.in.:

• „Agregaty prądotwórcze mobilne (różne moce: 10–250 kVA)" oraz agregaty na przyczepach,
• „pompy szlamowe, motopompy pływające i wysokowydajne",
• „Mobilne maszty oświetleniowe (akumulatorowe, spalinowe)",
• „osuszacze pomieszczeń",
• „nagrzewnice olejowe i wentylatory akumulatorowe",
• „Przyczepy–cysterny i beczkowozy do wody pitnej (5–8 tys. litrów)".

Innymi słowy: agregat, maszt oświetleniowy i pompa to nie jest „naciąganie" katalogu programu — to pozycje wpisane w niego wprost.

Jak to przełożyć na konkretny sprzęt

Agregaty prądotwórcze

Katalog mówi o zakresie 10–250 kVA, mobilnych i na przyczepach. W praktyce gmina kupuje agregat pod jeden z trzech scenariuszy: awaryjne zasilanie budynku (urząd, szkoła jako miejsce zbiorowego pobytu, ujęcie wody, przepompownia), zasilanie mobilne dowożone tam, gdzie akurat brakuje prądu, albo zasilanie punktu zbiórki i oświetlenia. Do pierwszego scenariusza idą agregaty stacjonarne w zabudowie dźwiękochłonnej, do drugiego — jednostka na przyczepie.

👉 Agregaty stacjonarne Pramac  |  Agregaty prądotwórcze

Maszty oświetleniowe

Pozycja z katalogu brzmi „mobilne maszty oświetleniowe (akumulatorowe, spalinowe)" — czyli obie technologie są dopuszczone. Maszt spalinowy daje długą pracę bez ładowania, akumulatorowy jest cichy i nadaje się tam, gdzie ludzie mają spać. W ofercie mamy oba typy, w tym maszt z homologacją drogową, który można holować za samochodem bez lawety.

👉 Maszty oświetleniowe

Pompy

Program wymienia osobno „pompy do wody zanieczyszczonej" i „pompy do wody czystej", a katalog dodaje „pompy szlamowe, motopompy pływające i wysokowydajne". Do usuwania skutków podtopień kluczowa jest pompa szlamowa — czyli taka, która przepuści piasek, muł i drobny gruz. Do zaopatrzenia w wodę i przepompowywania między zbiornikami — pompa do wody czystej.

👉 Motopompy spalinowe  |  Wszystkie pompy  |  poradnik: jak dobrać pompę szlamową

Osuszacze i nagrzewnice

„Osuszacze pomieszczeń" oraz „nagrzewnice olejowe i wentylatory akumulatorowe" to pozycja, o której samorządy myślą najrzadziej, a która decyduje o tym, jak szybko po podtopieniu da się wrócić do budynku. Sprzęt do osuszania jest najtrudniej dostępny dokładnie wtedy, kiedy jest najbardziej potrzebny — po powodzi kupuje go pół województwa naraz.

👉 Osuszacze powietrza  |  poradnik: jak szybko osuszyć budynek

Nabory — jak to działa w praktyce

Nabory prowadzą wojewodowie, a terminy różnią się między województwami. To najczęstsze źródło nieporozumień: informacja o naborze z jednego urzędu wojewódzkiego nie oznacza, że w sąsiednim województwie obowiązuje ten sam termin.

Potwierdzone nabory na 2026 rok zamykały się w marcu. Część województw zapowiadała jednak kilka tur w ciągu roku — np. podlaskie planowało trzy nabory: w marcu, maju i lipcu 2026 r.

Ważne: nie potwierdzamy, czy w Twoim województwie nabór jest otwarty dzisiaj. To trzeba sprawdzić bezpośrednio na stronie właściwego urzędu wojewódzkiego — u nas w lubuskiem będzie to Lubuski Urząd Wojewódzki. Nie opieraj harmonogramu zakupu na dacie z artykułu, tylko na ogłoszeniu naboru.

Przy okazji: miejsca doraźnego schronienia od 1 stycznia 2026

Osobny, ale powiązany wątek. Rozporządzenie MSWiA z 9 lipca 2025 r. (Dz. U. 2025 poz. 932) wprowadziło wymóg miejsc doraźnego schronienia (MDS) — obowiązuje on dla wniosków o pozwolenie na budowę składanych po 31 grudnia 2025 r. Wymagania obejmują m.in. pojemność minimum 15 osób, odległość maksymalnie 500 m, wentylację zapewniającą co najmniej 48 godzin przy zawartości tlenu nie niższej niż 18% oraz oświetlenie o natężeniu co najmniej 50 lx.

Dla inwestorów i projektantów oznacza to nowy element w dokumentacji, a dla gmin — kolejne zadanie, które przy okazji generuje potrzeby sprzętowe (zasilanie awaryjne, wentylacja, oświetlenie).

Najczęściej zadawane pytania

Czy gmina może kupić agregat prądotwórczy w 100% z dotacji?
Program przewiduje dla jednostek samorządu terytorialnego dofinansowanie do 100%. Konkretny poziom w danym naborze określa ogłoszenie wojewody.

Czy program obejmuje maszty oświetleniowe?
Tak. „Katalog przykładowych zakupów w ramach OLiOC" wymienia „Mobilne maszty oświetleniowe (akumulatorowe, spalinowe)".

Czy sprzęt musi spełniać normę Stage V?
Nie znaleźliśmy zapisu, który uzależniałby dofinansowanie od normy Stage V. Stage V wynika z rozporządzenia UE 2016/1628 i obowiązuje niezależnie od programu — dotyczy wprowadzania maszyn z silnikami spalinowymi na rynek UE. Warto to sprawdzić na etapie opisu przedmiotu zamówienia.

Kiedy jest nabór?
Terminy ustala wojewoda i różnią się między województwami. Sprawdź stronę swojego urzędu wojewódzkiego.

Czy będzie kolejny program?
Przygotowywany jest program na lata 2027–2031 o wartości ponad 105 mld zł. Na czerwiec 2026 r. pozostawał projektem.

Przygotowujesz wniosek albo opis przedmiotu zamówienia?

Realizujemy dostawy dla gmin, straży i instytucji — z fakturą, dokumentacją techniczną i deklaracjami zgodności. Pomożemy dobrać sprzęt pod konkretną pozycję katalogu i przygotujemy dane do OPZ.

Zadzwoń: +48 602 647 847 lub napisz: biuro@pro-masz.pl. Zobacz też: zamówienia publiczne oraz dotacje.

Źródła: ustawa z 5.12.2024 o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. 2024 poz. 1907) wraz z nowelizacjami (Dz. U. 2025 poz. 1705; ustawa z 17.04.2026, Dz. U. 2026 poz. 646); uchwała nr 72 Rady Ministrów z 27.05.2025 (M.P. 2025 poz. 541) i jej nowelizacja (M.P. 2025 poz. 1143); komunikaty MSWiA; „Katalog przykładowych zakupów w ramach OLiOC" Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego; rozporządzenie MSWiA z 9.07.2025 (Dz. U. 2025 poz. 932). Stan na lipiec 2026 r. — przed złożeniem wniosku zweryfikuj aktualne brzmienie przepisów i ogłoszenie naboru u swojego wojewody.